Magazyn o książkach
Science fiction

„Diuna” Franka Herberta - ekologia, polityka i mit mesjasza na pustynnej Arrakis

Opublikowana w 1965 roku powieść Franka Herberta należy do najważniejszych dzieł w dziejach fantastyki naukowej, łącząc dworską intrygę z rozbudowaną wizją ekologii planetarnej i krytyką kultu charyzmatycznych przywódców. „Diuna” zainteresuje czytelników szukających monumentalnego świata przedstawionego oraz wielowarstwowej refleksji o władzy, religii i zasobach naturalnych.

Diuna
Udostępnij Facebook WhatsApp

Diuna

Seria / cykl: Kroniki Diuny

Autorzy książki: Frank Herbert

Wydania książki

Wydanie Domu Wydawniczego Rebis (oprawa twarda)

Wydawca
Dom Wydawniczy Rebis
Format
Oprawa twarda

Spisek wokół Arrakis i jedynego źródła melanżu

Akcja powieści otwierającej cykl „Kroniki Diuny” rozgrywa się w odległej przyszłości, w feudalnym galaktycznym Imperium rządzonym przez ród Corrinów, Wielkie Rody Landsraadu oraz potężną Gildię Kosmiczną [1]. Na mocy cesarskiego dekretu książę Leto Atryda obejmuje lenno nad pustynną planetą Arrakis, zwaną Diuną - jedynym miejscem we wszechświecie, gdzie wydobywa się bezcenną przyprawę melanż, przedłużającą życie, poszerzającą świadomość i umożliwiającą nawigatorom bezpieczne podróże międzygwiezdne [2].
Książę Leto zdaje sobie sprawę, że nominacja jest pułapką zastawioną przez Imperatora Szaddama IV i śmiertelnych wrogów Atrydów - bezwzględny ród Harkonnenów kierowany przez barona Vladimira [2]. Wraz z nim na surową planetę przybywa jego konkubina lady Jessika, należąca do tajemniczego żeńskiego zakonu Bene Gesserit, oraz ich piętnastoletni syn Paul, który w obliczu zdrady i pustynnych zagrożeń musi odnaleźć swoje miejsce wśród rdzennych mieszkańców planety, Fremenów [1].

Ekologia, woda i przestroga przed bohaterami

Frank Herbert zrezygnował z tradycyjnej dla space opery fascynacji komputerami i robotami - w jego świecie myślące maszyny zostały zakazane po dawnej wojnie zwanej Dżihadem Butleriańskim, a rozwój skupił się na potencjale ludzkiego umysłu i ciała [3]. Najważniejszym tematem książki jest jednak systemowe myślenie o ekologii: na Arrakis każda kropla wody ma wartość sakralną, a cykl życiowy gigantycznych czerwi pustyni nierozerwalnie wiąże się z powstawaniem melanżu [3].
Równie istotny jest krytyczny stosunek autora do figur mesjanistycznych i politycznego wykorzystania religii [3]. Herbert pokazuje, jak proroctwa zaszczepione przez Missionaria Protectiva zakonu Bene Gesserit stają się narzędziem przetrwania, a zderzenie charyzmatycznego przywódcy z fanatyzmem tłumów niesie konsekwencje wymykające się spod kontroli samego bohatera.

Przekład Marka Marszała i odbiór czytelników

W Polsce powieść zdobyła ogromną popularność dzięki klasycznemu przekładowi Marka Marszała, wydawanemu przez Dom Wydawniczy Rebis [1]. W opiniach czytelników w serwisie Lubimyczytać.pl najwyżej oceniane są spójność wykreowanego świata, wielopoziomowe intrygi polityczne oraz filozoficzne motta z pism księżnej Irulany poprzedzające każdy rozdział [2].
Jednocześnie odbiorcy szczerze wskazują na wysoki próg wejścia w pierwszych rozdziałach [2]. Nagromadzenie obco brzmiących pojęć, tytułów i organizacji sprawia, że na początku lektury niezbędne bywa zaglądanie do zamieszczonego na końcu słowniczka [2]. Część czytelników zauważa również, że po bardzo gęstej i napiętej pierwszej części książki tempo narracji w dalszej partii ulega wyraźnemu przyspieszeniu i skrótom czasowym [2].

Dla kogo „Diuna” będzie wartościową lekturą

„Diuna” Franka Herberta to propozycja dla czytelników ceniących rozbudowaną fantastykę polityczno-ekologiczną, w której akcja wynika ze starcia interesów, ideologii i warunków środowiskowych [1]. Osoby oczekujące lekkiej, czysto przygodowej kosmicznej strzelaniny bez konieczności wgryzania się w rozbudowaną terminologię mogą jednak potrzebować chwili, by oswoić się z konwencją powieści [2].

Autor: Marek

WARTO WIEDZIEĆ

Źródła i bibliografia

  1. Karta książki „Diuna” (Kroniki Diuny) - Dom Wydawniczy Rebis
  2. Karta książki „Diuna” i opinie czytelników - Lubimyczytać.pl
  3. Omówienie fenomenu „Diuny” Franka Herberta - Culture.pl

PODOBNE TEMATY

Powiązane artykuły

PROSTO Z REDAKCJI

Najnowsze artykuły