Magazyn o książkach
Romans i romantasy

„Duma i uprzedzenie” Jane Austen - błyskotliwa komedia obyczajowa o miłości i rozsądku

Opublikowana w 1813 roku powieść Jane Austen od ponad dwóch stuleci pozostaje punktem odniesienia dla literatury obyczajowej i romansowej. „Duma i uprzedzenie” zainteresuje czytelników ceniących inteligentny humor, cięte dialogi, portrety wyrazistych bohaterek oraz ironiczne spojrzenie na konwenanse społeczne angielskiej prowincji przełomu XVIII i XIX wieku.

Duma i uprzedzenie
Udostępnij Facebook WhatsApp

Duma i uprzedzenie

Autorzy książki: Jane Austen

Wydania książki

Wydanie Wydawnictwa Świat Książki (tłum. Anna Przedpełska-Trzeciakowska, oprawa twarda)

Wydawca
Wydawnictwo Świat Książki
Format
Oprawa twarda

Pięć córek państwa Bennetów i bezlitosne prawa dziedziczenia

Akcja powieści rozgrywa się w angielskim hrabstwie Hertfordshire, gdzie w majątku Longbourn mieszka rodzina Bennetów z pięcioma niezamężnymi córkami: Jane, Elizabeth, Mary, Kitty i Lydią [1]. Ponieważ majątek podlega zasadzie majoratu i po śmierci pana Benneta przypadnie dalekiemu krewnemu, pastorowi Collinsowi, wydanie córek za mąż staje się dla pani Bennet sprawą życiowej konieczności [2].
Wiadomość o wynajęciu pobliskiej posiadłości Netherfield przez zamożnego, sympatycznego Charlesa Bingleya wywołuje w okolicy poruszenie [1]. Podczas pierwszego balu Bingley szybko zwraca uwagę na łagodną i piękną Jane, natomiast towarzyszący mu przyjaciel - bajecznie bogaty, lecz wyniosły i małomówny Fitzwilliam Darcy - zraża do siebie towarzystwo, a zwłaszcza bystrą, niezależną w sądach Elizabeth Bennet [2].

Zderzenie charakterów i droga do samopoznania

Siła konstrukcyjna „Dumy i uprzedzenia” polega na tym, że żadne z głównych bohaterów nie jest wolne od błędów oceny [3]. Darcy kieruje się stanową dumą i przekonaniem o własnej wyższości, co prowadzi go do nieprzemyślanej ingerencji w losy innych ludzi [2]. Z kolei Elizabeth, dumna ze swojej przenikliwości, ulega uprzedzeniom na podstawie pierwszego wrażenia oraz opowieści uroczego, lecz pozbawionego skrupułów oficera George'a Wickhama [2].
Austen prowadzi oboje bohaterów przez serię konfrontacji, listów i towarzyskich kryzysów, które zmuszają ich do zrewidowania własnych przekonań i spojrzenia na siebie z dystansu [3]. Równolegle pisarka ukazuje całe spektrum podejść do małżeństwa w epoce regencji: od uczuciowej ostrożności Jane, przez pragmatyczną rezygnację przyjaciółki Elizabeth, Charlotte Lucas, która wybiera bezpieczeństwo materialne zamiast uczucia, aż po lekkomyślność najmłodszej Lydii [2].

Ironia Jane Austen i odbiór powieści po latach

W omówieniach historycznoliterackich oraz opiniach czytelników w serwisie Lubimyczytać.pl najczęściej docenianym atutem powieści jest precyzyjna ironia narracji, widoczna już od słynnego pierwszego zdania o kawalerze posiadającym spory majątek [3]. Postacie drugoplanowe - egzaltowana pani Bennet, zdystansowany pan Bennet, pompatyczny pan Collins czy wyniosła lady Katarzyna de Bourgh - tworzą galerię celnych typów satyrycznych [2]. W Polsce powieść znana jest przede wszystkim z klasycznego przekładu Anny Przedpełskiej-Trzeciakowskiej, a także z późniejszych tłumaczeń, między innymi Katarzyny Peteckiej-Jurek [2].
Jednocześnie w głosach współczesnych odbiorców pojawiają się uczciwe uwagi dotyczące barier formalnych i obyczajowych [2]. Dla części czytelników XIX-wieczny, rozbudowany styl, etykieta wizyt i listów oraz ograniczony do spraw towarzyskich i majątkowych horyzont bohaterów bywają początkowo powolne lub zbyt zdystansowane emocjonalnie, zwłaszcza w porównaniu z późniejszą literaturą romantyczną [2].

Dla kogo „Duma i uprzedzenie” będzie udaną lekturą

Klasyczna powieść Jane Austen to lektura dla czytelników ceniących subtelną komedię obyczajową, inteligentne potyczki słowne i historie miłosne oparte na stopniowym dojrzewaniu bohaterów [3]. Jeśli natomiast szukasz nowoczesnego, gwałtownego romansu pełnego jawnych wyznań lub szerokiego tła historycznego wojen napoleońskich, kameralny świat angielskich salonów i plebanii może wydać Ci się zbyt powściągliwy [2].

Autor: Marek

WARTO WIEDZIEĆ

Źródła i bibliografia

  1. Tekst i opracowanie „Dumy i uprzedzenia” Jane Austen - WolneLektury.pl
  2. Karta książki „Duma i uprzedzenie” i opinie czytelników - Lubimyczytać.pl
  3. Artykuł o polskiej recepcji i przekładach Jane Austen - Culture.pl

PODOBNE TEMATY

Powiązane artykuły

PROSTO Z REDAKCJI

Najnowsze artykuły