Magazyn o książkach
Literatura obyczajowa

„Stoner” Johna Williamsa - cicha opowieść o zwyczajnym życiu, które zostaje w pamięci

Opublikowana w 1965 roku i odkryta na nowo pół wieku później powieść Johna Williamsa kreśli losy skromnego wykładowcy literatury z prowincjonalnego uniwersytetu w Missouri. „Stoner” zainteresuje czytelników ceniących klasyczny realizm psychologiczny, oszczędną prozę oraz refleksję nad sensem pracy, samotności i cichej wytrwałości.

Stoner
Udostępnij Facebook WhatsApp

Stoner

Autorzy książki: John Williams

Wydania książki

Wydanie Wydawnictwa Filtry (oprawa twarda)

Wydawca
Wydawnictwo Filtry
ISBN
9788368180282
Format
Oprawa twarda

E-book Wydawnictwa Filtry (EPUB, MOBI)

Wydawca
Wydawnictwo Filtry
ISBN
9788396674838
Format
E-book

Audiobook Wydawnictwa Filtry (MP3)

Wydawca
Wydawnictwo Filtry
ISBN
9788397121805
Format
Audiobook

Niezwykła kariera zapomnianej powieści z 1965 roku

Historia recepcji „Stonera” należy do najciekawszych zjawisk w dwudziestowiecznej literaturze amerykańskiej [1]. Gdy John Williams - pisarz i wykładowca akademicki, późniejszy laureat National Book Award za powieść historyczną „August” - wydał tę książkę w 1965 roku, przeszła ona niemal bez echa [3]. Dopiero po kilkudziesięciu latach powieść została odkryta przez europejskich wydawców i czytelników, zdobywając uznanie takich twórców jak Julian Barnes czy Tom Hanks oraz trafiając ponownie do polskich księgarń nakładem Wydawnictwa Filtry [1].
Fenomen tej książki polega na tym, że od pierwszego akapitu nie obiecuje spektakularnych zwrotów akcji ani wielkich historycznych przełomów [1]. Tytułowy William Stoner rodzi się pod koniec XIX wieku w ubogiej rodzinie farmerów w stanie Missouri i trafia na stanowy uniwersytet, by studiować agronomię [2]. Przypadkowy kontakt z poezją Szekspira sprawia jednak, że porzuca rolnictwo dla filologii angielskiej, poświęcając całe dorosłe życie pracy dydaktycznej na tej samej prowincjonalnej uczelni [1].

Małżeństwo, kampus i cichy opór wobec małości

Williams buduje dramat psychologiczny z materii codzienności: nieudanego, chłodnego małżeństwa z Edith, stopniowego oddalania się od ukochanego dziecka, jedynego późnego romansu dającego bohaterowi poczucie pełni oraz wieloletniego konfliktu z małostkowym dziekanem wydziału [2]. Stoner nie jest typem efektownego buntownika - bywa bierny, wycofany i pozbawiony życiowej przebiegłości, lecz w sprawach zasadniczych, takich jak uczciwość akademicka i szacunek dla literatury, okazuje zdumiewającą nieustępliwość [2].
Krytyczka literacka Justyna Sobolewska, cytowana w materiałach Wydawnictwa Filtry, zwraca uwagę na paradoksalną siłę tej opowieści: choć bilans życia głównego bohatera może wydawać się pasmem rozczarowań i niespełnień, proza Williamsa wydobywa ze zwyczajnej egzystencji osobliwą świetlistość i godność [1]. Z kolei Julian Barnes podkreśla, że „Stoner” jest w najgłębszym sensie „powieścią czytelnika”, ponieważ przypomina o wartości studiów, lektury i cichej pasji nadającej sens codziennemu trudowi [1].

Ascetyczny styl i głosy odbiorców

W opiniach czytelników w serwisie Lubimyczytać.pl najczęściej powracającym komplementem jest dyscyplina formalna autora [2]. Williams pisze stylem przejrzystym, oszczędnym i pozbawionym sentymentalnej egzaltacji, dzięki czemu nawet najtrudniejsze sceny rodzinnych napięć czy zawodowej marginalizacji uderzają spokojną precyzją [2].
Jednocześnie czytelnicy uczciwie sygnalizują emocjonalny ciężar lektury: część odbiorców przyznaje, że nagromadzenie samotności, bierności bohatera i melancholijnego smutku bywa podczas czytania przytłaczające [2]. Nie jest to powieść niosąca łatwe pocieszenie, lecz raczej powolne, skupione lustro przystawione ludzkiej kruchości [2].

Komu warto polecić „Stonera”

„Stoner” to propozycja stworzona dla miłośników psychologicznej prozy obyczajowej, powieści kampusowych oraz literatury, w której najważniejsze dramaty rozgrywają się w ciszy gabinetów i domowych pokoi [1]. Jeśli natomiast oczekujesz wartkiej fabuły, wyraźnych zwrotów akcji lub optymistycznej historii o życiowym sukcesie, stonowany, melancholijny rytm książki Johna Williamsa może wydać Ci się zbyt surowy [2].

Autor: Marek

WARTO WIEDZIEĆ

Źródła i bibliografia

  1. Karta książki „Stoner” i opinie krytyków - Wydawnictwo Filtry
  2. Karta książki „Stoner” i opinie czytelników - Lubimyczytać.pl
  3. Artykuł o twórczości Johna Williamsa, autora „Stonera” - Booklips.pl

PODOBNE TEMATY

Powiązane artykuły

PROSTO Z REDAKCJI

Najnowsze artykuły