Magazyn o książkach
Komiksy i manga

„Watchmen. Strażnicy” Alana Moore’a i Dave’a Gibbonsa - dekonstrukcja mitu superbohatera

Wydany w połowie lat osiemdziesiątych komiks Alana Moore’a i Dave’a Gibbonsa trwale zmienił sposób myślenia o opowieściach trykociarskich, przenosząc je na grunt dojrzałego thrillera politycznego. „Watchmen. Strażnicy” to propozycja dla czytelników ceniących wielowarstwową narrację, alternatywną historię zimnej wojny oraz bezkompromisowe pytania o granice władzy i odpowiedzialności.

Strażnicy
Udostępnij Facebook WhatsApp

Strażnicy

Seria / cykl: Mistrzowie Komiksu

Autorzy książki: Alan Moore, Dave Gibbons

Wydania książki

Wydanie powiększone Egmont (oprawa twarda)

Wydawca
Egmont Polska
Rok wydania
2019
ISBN
9788328152465
Format
Oprawa twarda

Alternatywny rok 1985 i morderstwo, które uruchamia śledztwo

Akcja „Strażników” rozgrywa się w alternatywnej rzeczywistości Stanów Zjednoczonych roku 1985, w której obecność zamaskowanych mścicieli wpłynęła na bieg najnowszej historii [2]. Dzięki wsparciu nadludzkiego Doktora Manhattana Ameryka wygrała wojnę w Wietnamie, Richard Nixon sprawuje kolejną kadencję prezydencką, a świat balansuje na krawędzi nuklearnej konfrontacji ze Związkiem Radzieckim [2]. Jednocześnie działalność samozwańczych herosów została oficjalnie zdelegalizowana ustawą Keene’a, co zmusiło większość z nich do przejścia na emeryturę lub działania w podziemiu [2].
Punktem wyjścia dla intrygi kryminalnej jest brutalna śmierć Edwarda Blake’a, znanego niegdyś jako Komediant - cynicznego żołnierza i stratega pracującego na usługach rządu [2]. Trop podejmuje Rorschach, bezkompromisowy, ścigany przez policję mściciel w masce o zmieniającym się układzie czarnych plam, który nabiera podejrzeń, że ktoś systematycznie eliminuje dawnych herosów [2]. Jego prywatne dochodzenie stopniowo wciąga w wir wydarzeń pozostałych członków dawnej grupy, odsłaniając dawne urazy, sekrety oraz spisek o globalnej skali.

Kto pilnuje strażników: galeria pękniętych postaci

Największą siłą scenariusza Alana Moore’a jest konsekwentne odarcie bohaterów z komiksowej idealizacji. W świecie „Strażników” nadludzkie zdolności posiada wyłącznie Doktor Manhattan - fizyk Jon Osterman, który po wypadku w laboratorium w 1959 roku zyskał kontrolę nad materią i czasem, lecz wraz z boską potęgą stopniowo traci emocjonalną więź z ludzkością [2]. Pozostali bohaterowie to ludzie z krwi i kości, zmagający się z wypaleniem, starzeniem, obsesjami oraz poczuciem niespełnienia [1].
Obok fanatycznego, kierującego się czarno-białym kodeksem moralnym Rorschacha obserwujemy wycofanego wynalazcę Dana Dreiberga (drugiego Nocnego Puchacza), uwikłaną w toksyczne oczekiwania matki Laurie Juspeczyk (drugą Jedwabną Zjawę) oraz Adriana Veidta - Ozymandiasza, genialnego przemysłowca i taktyka przekonującego samego siebie, że potrafi ocalić ludzkość przed samozagładą [2]. Pytanie „Quis custodiet ipsos custodes?” („Kto pilnuje samych strażników?”) staje się tu osią poważnej debaty etycznej o tym, czy jednostka ma prawo decydować o losie milionów [2].

Rygor dziewięciu kadrów i szkatułkowa konstrukcja

Warstwa wizualna autorstwa Dave’a Gibbonsa, uzupełniona wyrazistą kolorystyką Johna Higginsa, podporządkowana jest precyzyjnej dyscyplinie formalnej [1]. Gibbons operuje gęstym, przeważnie dziewięciokadrowym układem planszy, wypełnym detalami tła, powracającymi motywami zegara odmierzającego czas do zagłady oraz symetrią kompozycyjną, która najpełniej wybrzmiewa w słynnym rozdziale „Straszliwa symetria”. Zamiast efekciarskich rozkładówek otrzymujemy chłodny, niemal filmowy montaż budujący narastające napięcie.
Moore wzbogaca komiksową narrację o rozbudowane wstawki tekstowe zamykające kolejne rozdziały - fikcyjne fragmenty autobiografii pierwszego Nocnego Puchacza, wycinki prasowe, raporty psychiatryczne oraz dokumenty rządowe [1]. Równolegle prowadzony jest także komiks w komiksie, piracka opowieść „Opowieści Czarnego Frachtowca”, stanowiąca mroczny komentarz do głównego wątku. Taki zabieg sprawia, że świat przedstawiony zyskuje gęstość historyczną rzadko spotykaną w medium obrazkowym [3].

Recepcja po latach: komu „Strażnicy” dadzą najwięcej

W opiniach czytelników w serwisie Lubimyczytać.pl powraca uznanie dla literackiej dojrzałości scenariusza, niejednoznaczności moralnej postaci oraz aktualności politycznej refleksji mimo upływu kilkudziesięciu lat od premiery [1]. W tych samych relacjach odbiorców pojawiają się jednak również konkretne zastrzeżenia: część czytelników wskazuje, że komiks bywa momentami zbyt przegadany, tempo akcji jest powolne, a gęstość wątków i tekstowych dopowiedzeń wymaga dużego skupienia [1]. Po polskie wydanie Egmontu w przekładzie Jacka Drewnowskiego warto sięgnąć przede wszystkim wtedy, gdy szukasz złożonej powieści graficznej stawiającej pytania filozoficzne, a nie lekkiej rozrywki nastawionej na widowiskowe pojedynki.

Autor: Marek

WARTO WIEDZIEĆ

Źródła i bibliografia

  1. Karta książki „Strażnicy” i opinie czytelników - Lubimyczytać.pl
  2. Karta wydania i opis komiksu „Strażnicy” (seria Mistrzowie Komiksu) - Gildia.pl
  3. Omówienie uniwersum „Watchmen” Alana Moore’a i Dave’a Gibbonsa - Booklips.pl

PODOBNE TEMATY

Powiązane artykuły

PROSTO Z REDAKCJI

Najnowsze artykuły