Magazyn o książkach
Horror

„Drakula” Brama Stokera - epistolarny klasyk wiktoriańskiej grozy

Opublikowana w 1897 roku powieść irlandzkiego pisarza Brama Stokera ukształtowała współczesny literacki i filmowy wizerunek wampira, łącząc klimat transylwańskiego zamczyska z wiktoriańską obyczajowością. „Drakula” zainteresuje miłośników klasycznego horroru gotyckiego, powieści epistolarnych oraz historii zderzających nowoczesną naukę z prastarym przesądem.

Drakula
Udostępnij Facebook WhatsApp

Drakula

Autorzy książki: Bram Stoker

Wydania książki

Wydanie Wydawnictwa Vesper (oprawa twarda)

Wydawca
Wydawnictwo Vesper
Rok wydania
2021
Format
Oprawa twarda

Podróż do Transylwanii i mozaika dokumentów

Stoker zrezygnował z tradycyjnego, wszechwiedzącego narratora na rzecz formy powieści epistolarnej, złożonej z dzienników, listów, zapisów na cylindrach fonograficznych, dzienników pokładowych statku „Demeter” oraz wycinków prasowych [1]. Utwór otwiera słynna relacja młodego angielskiego prawnika Jonathana Harkera, który wyrusza przez przełęcz Borgo w Karpaty, aby sfinalizować zakup londyńskiej posiadłości przez ekscentrycznego arystokratę, hrabiego Drakulę [2].
Pierwsze rozdziały, rozgrywające się w odciętym od świata zamku w Transylwanii, należą do najbardziej sugestywnych partii książki [2]. Harker stopniowo dostrzega niepokojące szczegóły: brak odbicia gospodarza w lustrze, nieobecność służby, zamknięte drzwi oraz własną bezradność więźnia [1]. Wkrótce potem akcja przenosi się do angielskiego portu Whitby oraz Londynu, gdzie tajemnicza choroba dotyka przyjaciółkę narzeczonej Jonathana, Lucy Westenrę, co skłania doktora Johna Sewarda do wezwania na pomoc holenderskiego uczonego, profesora Abrahama Van Helsinga [2].

Technologia wiktoriańska przeciwko pradawnemu złu

Ciekawym aspektem powieści - często podkreślanym w opracowaniach historycznoliterackich i omówieniach wydawniczych - jest kontrast między archaiczną postacią hrabiego a nowoczesnością końca XIX wieku [1]. Bohaterowie polujący na Drakulę posługują się najnowszymi osiągnięciami swojej epoki: stenografią, maszyną do pisania, telegrafem, kolejami, fonografem oraz pionierskimi transfuzjami krwi, jednocześnie sięgając po czosnek, hostię i krucyfiksy [2].
Stoker wpisuje także w opowieść charakterystyczne dla epoki wiktoriańskiej napięcia wokół seksualności, choroby i lęku przed obcym przybyszem ze Wschodu, który próbuje przeniknąć w sam środek brytyjskiego imperium [1]. Co znamienne, sam hrabia pojawia się na stronach książki stosunkowo rzadko - jego obecność budowana jest głównie poprzez skutki jego działań oraz relacje prześladowanych bohaterów, dzięki czemu postać antagonisty zachowuje aurę nieuchwytnego zagrożenia.

Nierówne tempo i odbiór po ponad stu latach

W polskich księgarniach powieść dostępna jest w różnych przekładach, między innymi w pełnym tłumaczeniu Magdaleny Moltzan-Małkowskiej wydanym przez Wydawnictwo Vesper [1]. W opiniach czytelników w serwisie Lubimyczytać.pl najwyżej oceniane są otwierające tom zapiski Jonathana Harkera z Transylwanii, relacja z rejsu żaglowca „Demeter” oraz logika dokumentalnego montażu kolejnych świadectw, w którym Mina Harker pełni kluczową rolę archiwistki porządkującej poszlaki [2].
Jednocześnie odbiorcy regularnie wskazują na wyraźny spadek napięcia w środkowej części powieści [2]. Wieloetapowe próby ratowania Lucy, długie wiktoriańskie dialogi pełne szlachetnych deklaracji oraz wyrazisty podział ról płciowych, w którym mężczyźni za wszelką cenę chronią szlachetne kobiety przed grozą, bywają dziś odbierane jako rozwlekłe i schematyczne [2].

Komu warto polecić „Drakulę”

Powieść Brama Stokera to propozycja dla czytelników ceniących klasyczną literaturę grozy, XIX-wieczny klimat oraz powieści budowane z listów i dzienników [1]. Osoby szukające współczesnego, dynamicznego horroru o wartkiej akcji powinny jednak uzbroić się w cierpliwość podczas obszernych rozdziałów rozgrywających się w wiktoriańskim Londynie [2].

Autor: Marek

WARTO WIEDZIEĆ

Źródła i bibliografia

  1. Karta książki „Drakula” (tłum. Magdalena Moltzan-Małkowska) - Wydawnictwo Vesper
  2. Karta książki „Drakula” i opinie czytelników - Lubimyczytać.pl

PODOBNE TEMATY

Powiązane artykuły

PROSTO Z REDAKCJI

Najnowsze artykuły